Интервју за црно бело - Викторија Стојовска

На денешен ден е роден ​Марсел Пруст

На денешен ден, 10 јули 1871 година, се роди човекот кој ја редефинираше книжевноста Марсел Пруст.

Една од најпознатите сцени во историјата на литературата е онаа во која вкусот на колачето „мадлен“ натопено во чај, кај раскажувачот буди лавина од потиснати сеќавања. Токму затоа, денес терминот „Прустов момент“ се користи кога некој мирис или вкус моментално нè враќа во детството.

Поголемиот дел од своето ремек-дело, Пруст го напишал лежејќи во својата спална соба во Париз, која била обложена со плута за да се изолира од надворешната бучава.

Брам Стокер никогаш не ја посетил Трансилванија, а го напишал „Дракула“

Ирскиот писател Брам Стокер го создал еден од најпознатите хорор-романи на сите времиња „Дракула“, иако никогаш не ја посетил Трансилванија, местото каде што е сместен најголемиот дел од приказната.

Наместо да патува, Стокер со години истражувал историски книги, патописи, карти и легенди за Источна Европа. Особено го заинтересирала историската личност Влад III Цепеш, владетел на Влашка, чие име и дел од неговата легенда послужиле како инспирација за ликот на грофот Дракула.

Романот бил објавен во 1897 година и со текот на времето станал еден од највлијателните хорор-романи во светската книжевност, инспирирајќи безброј филмови, претстави и книжевни дела.

КНИЖЕВЕН ВЕСНИК: Џорџ Орвел го напишал романот „1984“ додека бил тешко болен

Во 1946 година се преселил на изолираниот остров Џура во Шкотска, каде што работел во речиси целосна осаменост. Во тој период боледувал од туберкулоза, но и покрај сериозно нарушеното здравје продолжил секојдневно да пишува.

Со огромна упорност го завршил романот, кој бил објавен во 1949 година. Само неколку месеци подоцна, во 1950 година, Орвел починал на 46-годишна возраст.

Орвел починал на 46-годишна возраст, оставајќи зад себе едно од највлијателните дела во светската книжевност.

КНИЖЕВЕН ВЕСНИК: Александар Дима имал тим од соработници додека ги создавал своите романи

Францускиот писател Александар Дима, автор на „Тројцата мускетари“ и „Грофот Монте Кристо“, бил неверојатно плоден автор. Во текот на својот живот објавил стотици романи, драми и патописи.

Поради огромниот обем на работа, Дима често соработувал со помошници, од кои најпознат бил Огист Маке. Маке подготвувал историски истражувања, скици и први верзии на приказните, а Дима ги преработувал, ги збогатувал со својот препознатлив стил и им го давал конечниот литературен облик.

Иако соработката подоцна предизвикала многу расправи за авторството, книжевните историчари се согласуваат дека токму талентот на Дима за раскажување, дијалози и незаборавни ликови ги претворил овие дела во светски класици.

КНИЖЕВЕН ВЕСНИК: Фјодор Достоевски го завршил романот „Коцкар“ за само 26 дена

Рускиот писател Фјодор Михајлович Достоевски во 1866 година се соочил со огромни долгови и строг договор со својот издавач. Ако не доставел нов роман во договорениот рок, ќе ги изгубел авторските права за своите идни дела.

За да го исполни рокот, Достоевски ангажирал млада стенографка, Ана Григорјевна Сниткина. 

Тој го диктирал текстот, а таа го запишувала. Така романот „Коцкар“ бил завршен за само 26 дена.

Нивната соработка прераснала во љубов. Само една година подоцна, Ана и Достоевски се венчале, а таа станала негов најголем поддржувач и помогнала во средувањето на неговите финансии и издавачки работи.

Понекогаш најголемите книжевни дела се раѓаат под притисок, а најубавите животни приказни започнуваат сосема неочекувано. 📖❤️

КНИЖЕВЕН ВЕСНИК: Џејн Остин ги криела своите ракописи од посетителите

Една од најпознатите англиски писателки, Џејн Остин, немала сопствена работна соба. Пишувала во заедничката дневна соба на семејниот дом, каде што постојано имало луѓе.

За да не привлекува внимание, таа ги криела своите ракописи секогаш кога ќе слушнела дека некој се приближува. Вратата во собата намерно не била поправена за да чкрипи, па звукот ѝ служел како предупредување дека доаѓа посетител.

Во тоа време не било вообичаено жените јавно да градат книжевна кариера, па нејзините први романи биле објавени анонимно, потпишани само со зборовите „By a Lady“ („Од една дама“).

Денес романите „Гордост и предрасуди“, „Разум и чувства“ и „Ема“ се сметаат за безвременски класици на светската книжевност.

КНИЖЕВЕН ВЕСНИК: Лав Толстој секојдневно ги препишувал своите ракописи

Еден од најголемите руски писатели, Лав Николаевич Толстој, бил познат по својот перфекционизам. Додека ги создавал романите „Војна и мир“ и „Ана Каренина“, тој постојано ги препишувал, дополнувал и менувал своите ракописи.

Се верува дека „Војна и мир“ бил препишуван повеќе пати пред да биде објавен. Толстој внимателно го избирал секој збор, а неговата сопруга Софија Толстој рачно го препишувала огромниот ракопис повеќепати за да биде подготвен за печатење.

Благодарение на нивната трпеливост и посветеност, светот добил едно од најзначајните дела во историјата на книжевноста.

Големите книги не се создаваат со првиот нацрт, туку со упорност, трпение и постојано усовршување.

КНИЖЕВЕН ВЕСНИК: Артур Конан Дојл сакал да го „убие“ Шерлок Холмс

Кога Артур Конан Дојл го создал славниот детектив Шерлок Холмс, не ни претпоставувал дека ликот ќе стане попопуларен од самиот автор.

Уморен од детективските приказни, во 1893 година Дојл решил да стави крај на авантурите на Холмс. Во расказот „Последниот проблем“ го прикажал како паѓа во водопадот Рајхенбах заедно со својот најголем непријател, професорот Моријарти.

Но, читателите биле шокирани. Илјадници писма со протести пристигнувале до авторот, а многумина носеле црни ленти во знак на жалост за измислениот детектив.

Под огромниот притисок на јавноста, Дојл по неколку години го „воскреснал“ Шерлок Холмс и повторно почнал да пишува негови авантури.

Понекогаш ликовите што ги создава писателот почнуваат да живеат свој живот во срцата на читателите

КНИЖЕВЕН ВЕСНИК: Мигел де Сервантес го започнал „Дон Кихот“ во затвор

Еден од најголемите писатели во историјата, Мигел де Сервантес Сааведра, дел од инспирацијата за своето ремек-дело „Дон Кихот“ ја добил додека бил во затвор.

Се смета дека токму таму почнал да ја обликува приказната за благородникот кој решил да стане витез и да се бори за правда, иако светот околу него одамна се променил.

„Дон Кихот“, објавен во два дела (1605 и 1615), денес се смета за еден од првите модерни романи и едно од највлијателните дела во светската книжевност. Неговото влијание се чувствува и повеќе од четири века подоцна.

КНИЖЕВЕН ВЕСНИК: Антоан де Сент Егзипери самиот ги нацртал илустрациите за „Малиот принц“

Кога го создавал безвременското дело „Малиот принц“, францускиот писател и авијатичар Антоан де Сент-Егзипери не се задоволил само со пишувањето на приказната. Тој лично ги нацртал сите нежни акварелни илустрации што денес се неразделен дел од книгата.

На почетокот не ги сметал своите цртежи за нешто посебно, но токму нивната едноставност и топлина ја направиле книгата препознатлива низ целиот свет. Денес е речиси невозможно да се замисли „Малиот принц“ без овие оригинални илустрации.

„Малиот принц“ е преведен на повеќе од 600 јазици и дијалекти, што го прави едно од најпреведуваните книжевни дела во светот.

Понекогаш токму наједноставните цртежи и најискрените зборови оставаат најдлабока трага во срцата на читателите.

КНИЖЕВЕН ВЕСНИК: Агата Кристи исчезнала без трага цели 11 дена

Во декември 1926 година, славната британска писателка Агата Кристи мистериозно исчезнала. Нејзиниот автомобил бил пронајден напуштен, а полицијата, илјадници доброволци и јавноста започнале масовна потрага.

По 11 дена, Кристи била пронајдена жива во хотел, каде што била пријавена под друго име. До ден-денес не е целосно разјаснето што точно се случило. Некои истражувачи сметаат дека доживеала привремена амнезија предизвикана од силен емоционален стрес, додека други веруваат дека вистината засекогаш ќе остане мистерија.

Иронично, авторката која создаде едни од најпознатите детективски приказни во светот, самата станала дел од една од најголемите книжевни мистерии на 20 век.

Понекогаш и животот на писателите знае да биде подеднакво мистериозен како нивните романи. 

КНИЖЕВЕН ВЕСНИК: Џоан Кетлнг Роулинг ја смислила приказната за Хари Потер во воз

Во 1990 година, Џ. К. Роулинг патувала со воз од Манчестер кон Лондон кога одеднаш ѝ се појавила идејата за едно момче со очила кое не знае дека е волшебник.

Во тој момент немала ниту пенкало, ниту хартија. Наместо да ја запише идејата, ја чувала во својата меморија се до крајот на патувањето. Веднаш штом пристигнала, почнала да ги запишува првите белешки за светот на Хогвортс.

Таа искра на инспирација подоцна прераснала во серијал што е преведен на повеќе од 80 јазици и освоил милиони читатели низ целиот свет.

КНИЖЕВЕН ВЕСНИК: Франц Кафка сакал неговите дела никогаш да не бидат прочитани

Еден од највлијателните писатели на 20 век, Франц Кафка, пред својата смрт му оставил необична желба на својот најдобар пријател Макс Брод, да ги изгори сите негови необјавени ракописи, дневници и писма.

Но, Брод верувал дека тие дела имаат непроценлива книжевна вредност. Наместо да ја исполни последната желба на Кафка, тој ги зачувал и ги објавил.

Благодарение на таа одлука, денес светот ги чита ремек-делата „Процесот“, „Замокот“ и „Америка“, книги што го променија текот на светската книжевност и го направија Кафка еден од најзначајните автори на модерното време.

КНИЖЕВЕН ВЕСНИК: Оноре де Балзак пишувал со шолја кафе во раката

Францускиот писател Оноре де Балзак, автор на монументалниот циклус „Човечка комедија“, бил познат по својата неверојатна работна дисциплина и необична навика пиел огромни количини кафе додека пишувал.

Според биографите, во периодите на интензивно творење можел да испие и до 50 шолји кафе дневно. Често пишувал по цела ноќ, спиел само неколку часа, а потоа повторно седнувал пред ракописите. Верувал дека кафето му ја одржува будноста и ја поттикнува неговата креативност.

Иако денес оваа количина кофеин би се сметала за исклучително нездрава, Балзак останал запаметен како еден од најплодните писатели во историјата, со повеќе од 90 дела што оставиле длабока трага во светската книжевност.

Големите дела бараат посветеност, но и рамнотежа, инспирацијата е најсилна кога талентот и грижата за себе одат заедно. 

КНИЖЕВЕН ВЕСНИК: Виктор Иго се „затворил“ за да го заврши ремек-делото „Клетници“

Кога рокот за завршување на романот „Клетници“ се приближил, францускиот писател Виктор Иго сфатил дека премногу време губи во дружења и прошетки.

За да не се искушува да излегува, им наредил на своите слуги да ја сокријат речиси целата негова облека. Така останал дома, облечен само во домашна наметка, без можност да излезе меѓу луѓе.

Овој необичен начин на самодисциплина му помогнал целосно да се посвети на пишувањето. Благодарение на таа истрајност, романот „Клетници“ бил завршен и подоцна станал едно од најзначајните дела во светската книжевност.

КНИЖЕВЕН ВЕСНИК: Мерилин Монро и нејзината љубов кон книгите

Дали знаевте дека зад гламурозниот лик на Мерилин Монро се криела жена која неизмерно ја сакала книжевноста?

Иако светот ја памети како холивудска икона, Мерилин била страсна читателка со лична библиотека од околу 430 книги. Со задоволство читала класици како Достоевски, Џејмс Џојс и Џон Милтон, но и дела од Платон, Фројд, Волт Витман и Рајнер Марија Рилке.

Книгите ги носела дури и на снимањата, а разговорите за литература биле меѓу нејзините омилени теми.

Понекогаш најголемите љубители на книгите се токму оние од кои најмалку го очекуваме тоа.

Рецензија на Ловецот од КРИС КАРТЕР

„Ловецот“ е воведната книга од серијалот за Роберт Хантер, напишана од Крис Картер автор кој со право се смета за еден од најдобрите мајстори на современиот криминалистички трилер. Ако веќе сте запознаени со делата на Картер, знаете дека тој не е автор кој штеди на бруталност, но и на психолошка длабочина.

Роберт Хантер е специјален агент во одделот за убиства на полицијата во Лос Анџелес, предводник на единицата за специјални случаи. Неговиот живот се претвора во пекол кога ќе наиде на случај на сериски убиец кој не само што е исклучително интелигентен, туку и игра „игри“ со жртвите, принудувајќи ги да прават страшни избори.

Насловот „Ловецот“ совршено ја доловува суштината на книгата станува збор за игра на мачка и глушец, каде што границата меѓу ловецот и пленот постојано се менува.

Крис Картер има уникатен стил на пишување кратки, ударни поглавја кои завршуваат со „клифхенгери“ (напнати моменти што ве тераат веднаш да ја свртите страната). Книгата е речиси невозможно да се остави од раце.

 Картер по професија е криминален психолог. Ова е огромна предност бидејќи описите на психопатските профили на убијците се застрашувачки реални. Тој не ги опишува убиствата само заради ефектот на шок, туку навлегува во морничавата логика зад нив.

 Хантер не е типичниот „инспектор со проблеми“. Тој е крајно интелигентен, аналитичен и поседува способност да размислува како злосторникот. Неговата смиреност во екстремни ситуации е она што го прави толку фасцинантен.

 Книгата е мрачна, тешка и на моменти вознемирувачка, но токму тоа е целта на овој жанр да ве вовлече во темните катчиња на човечката природа.

За оние кои се чувствителни на експлицитни описи на насилство, „Ловецот“ може да биде прилично интензивно искуство. Картер не се плаши да ги прикаже деталите од „местото на злосторството“ без цензура. Меѓутоа, за вистинските љубители на жанрот, токму оваа сирова реалност е она што го издигнува романот над просечните крими-романи.

Рецензија на Студија во скарлетна боја - Шерлок Хоумс од АРТУР КОНАН ДОЈЛ

„Скарлетна студија" е исклучително дело, не само како криминалистички роман, туку и како историски момент во литературата ова е првото појавување на најпознатиот детектив во светот, Шерлок Холмс, и неговиот верен придружник, д-р Џон Ватсон. Артур Конан Дојл со овој роман го постави темелот на еден нов жанр, спојувајќи ја логиката со мистеријата на начин кој остана ненадминат до денес.

Романот е интересно поделен на два дела, што е специфично за раниот стил на Дојл:

Овој дел се фокусира на запознавањето на Ватсон со Холмс, нивното вселување во стан 221Б на улицата Бејкер и првиот случај на кој работат заедно. Холмс го истражува убиството на еден Американец во напуштена куќа во Лондон, каде што на ѕидот е испишан зборот „RACHE“ (одмазда на германски) со крв.

 Дојл неочекувано ја префрла приказната децении наназад, во пустините на Јута, САД, каде што го следиме потеклото на конфликтот и мотивот зад убиството во Лондон.

Во оваа книга за првпат се запознаваме со методот на „наука за дедукција“ на Холмс. Неговата способност да види детали што другите ги игнорираат (пепел од цигари, стапалки, психолошки профил) е она што ја прави книгата фасцинантна.

Ватсон, како раскажувач, совршено ја исполнува улогата на „глас на разумот“ и посредник меѓу генијалноста на Холмс и обичниот читател. Нивната интеракција е срцето на секоја приказна што следи по оваа.

Дојл маестрално ја доловува магливата, мрачна и интригантна атмосфера на Викторијански Лондон, која подоцна стана заштитен знак на целиот серијал.

Иако вториот дел, кој се случува во Америка, понекогаш знае да ги збуни читателите кои очекуваат исклучиво детективска приказна од Лондон, тој е клучен за разбирањето на комплексноста на мотивите на убиецот. Романот е краток, динамичен и исклучително читлив, дури и за денешните стандарди.

„Скарлетна студија“ е задолжително четиво за секој љубител на детективската литература. Ова не е само приказна за едно убиство, туку приказна за еден нов начин на размислување. Ако сакате да ја разберете психологијата на Шерлок Холмс, мора да започнете токму овде во денот кога тој и Ватсон се сретнаа во лабораторијата

Рецензија на книгата Твојот втор живот започнува кога ќе сфатиш дека имаш само еден од РАФАЕЛА ЖОРДАНО

Понекогаш животот не ни се случува, туку ние само се движиме низ него, заробени во сопствените „автоматски“ навики. Романот на Рафаела Џордано е еден вид книжевна „терапија“ спакувана во приказна како потсетник дека не треба да чекаме катастрофа за да почнеме навистина да живееме.

Главниот лик Камиј е 38-годишна жена која има стабилна работа и семејство, но се чувствува несреќна, празна и заглавена во секојдневието.Дијагнозата: По една сообраќајна незгода, таа го запознава Клод, кој се претставува како „рутинолог“. Тој и поставува дијагноза: акутна рутинираност состојба на опадната мотивација и хронично нерасположение. Преку серија мали чекори, вежби и предизвици, Клод и помага на Камиј целосно да го трансформира својот живот. Таа учи како повторно да се вљуби во постоењето и да ги преземе работите во свои раце.

​Како студент по психологија, оваа книга ја гледам како еден вид популаризирана психотерапија. Џордано вешто ги користи концептите од позитивната психологија за да не потсети на неколку важни работи како одговорноста за сопствената среќа, често ги обвинуваме околностите, работата или луѓето околу нас. Џордано не соочува со вистината: ние сме тие што ги држат уздите на сопствениот живот.

Промената не доаѓа преку ноќ, Камил не се менува преку ноќ. Промените доаѓаат низ мали ритуали, свесни одлуки и малечки победи. Тоа е пораката која ми се допаѓа не мора да го срушиме животот до темел за да изградиме нешто ново.

Камил не е клинички депресивна, таа е едноставно „изгубена“ во својата животна улога. Таа е мајка, сопруга, вработена, но нејзината суштина е некаде под сите тие обврски. Клод ја нарекува нејзината состојба „рутинологија“ состојба во која човекот ја губи способноста да чувствува задоволство, се движи по инерција и живее со „автопилот“.

Клод нејзиниот рутинолог не и дава готови одговори, туку и дава задачи (експерименти) кои Камил мора да ги исполни. Тој ја тера да го расчисти домот, но и „менталниот простор“. Идејата е дека нередот околу нас (физичкиот) е само огледало на хаосот во нас.

Една од најважните лекции е како да се справат со луѓето кои ја исцрпуваат нејзината енергија. Камил учи да постави граници, нешто што често е најтешкиот чекор во психологијата.

Клод ја поттикнува Камил да излезе од својата комфорна зона преку „играње“ нови ситуации. Тоа е форма на бихејвиорална терапија каде што преку акција (а не само размислување) го менуваме сопственото однесување.

Книгата не е само за совети, туку за односите. Камил мора да се соочи со фактот дека нејзиниот сопруг, Шон, е оддалечен делумно и поради нејзината промена. Ова е многу реален психолошки момент кога еден партнер почнува да се менува, целиот систем (семејството) мора да се преобликува, што често создава триење.

Она што Џордано го прави мајсторски е што низ очите на Камил ја гледаме деконструкцијата на совршената слика. Камил сфаќа дека нејзината потреба да биде „совршена мајка и вработена“ била всушност начин на бегство од самата себе.

Насловот е еден од најмоќните што сум ги сретнала. Не потсетува дека времето е наш најголем ресурс, а сепак го трошиме како да е бесконечен.

Оцена: ⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Рецензија на книгата Животот е убиец, а ти си борец од Вероника Саздовска

Кога книгите зборуваат за она за што најтешко се молчи.

Младата велешанка Вероника Саздовска и со своето најново книжевно творештво останува доследна на темите што допираат до најранливите делови од човековата душа. Таа пред читателите ги претставува и делата „Без крај“ и „Животот е убиец, а ти борец“, во кои искрено и без задршки пишува за осаменоста, стравовите, анксиозноста и депресијата теми што се почесто ја одбележуваат секојдневицата на младите.

Љубовта кон пишувањето ја развива уште од својата десетта година, а денес литературата за неа не е само креативен израз, туку и начин да ги разбере сопствените чувства и светот што ја опкружува. Токму таа искреност се чувствува и во нејзините книги.

Особено впечаток остава „Животот е убиец, а ти борец“ представува книга што носи силна мотивациска порака и ги охрабрува читателите да не се откажуваат пред животните предизвици. Авторката зборува за болката без патетика, а за надежта без лажен оптимизам. Наместо готови решенија, таа нуди разбирање, поддршка и потсетување дека секоја внатрешна битка заслужува да биде признаена.

Ова не е книга што само се чита, таа се чувствува. Таа е наменета за сите што некогаш се почувствувале изгубени, но и за оние што сакаат подобро да ги разберат луѓето околу себе. Вероника Саздовска покажува дека литературата може да биде простор за исцелување, охрабрување и надеж, а „Животот е убиец, а ти борец“ е токму такво дело, искрено, емотивно и инспиративно.